10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, çocukların sosyal medya kullanımında yeni bir dönem başlatıyor. Düzenleme 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak; 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar için yetişkinlerden ayrıştırılmış, daha korumalı bir hizmet modeli uygulanacak.

Yeni sistemin en çok tartışılacak yönü yaş doğrulaması. Yönetmelik, hesap açılışında kullanıcının yaş durumunun e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen bir yaş doğrulama belirteciyle kontrol edilmesini öngörüyor. Belirtecin amacı kişinin kimliğini sosyal ağla paylaşmak değil; yalnız 15 ve 18 yaş eşiklerinin geçilip geçilmediğini doğrulamak. Böylece yaş doğrulaması yapılırken gereksiz kimlik verisi toplanmaması hedefleniyor.

Bu yazıda yeni kuralların çocuklar, ebeveynler ve sosyal ağ sağlayıcılar bakımından ne anlama geldiği; hangi özelliklerin sınırlandırıldığı, mevcut hesapların ne zaman doğrulanacağı ve kişisel verilerin korunması açısından nelere dikkat edilmesi gerektiği açıklanmaktadır.

15 yaş sınırı tam olarak ne anlama geliyor?

Yönetmelikteki temel ayrım, 15 yaşın doldurulup doldurulmadığıdır. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen bir kişinin yeni hesap açma talebi onaylanmayacak. Bu kural yalnız ebeveyn izni alınmasına bağlı bir kullanım modeli kurmuyor; sosyal ağ sağlayıcının 15 yaş altına hizmet sunmamasını esas alıyor.

Burada yaşın günlük dilde söylenişiyle hukuki hesap birbirine karıştırılmamalıdır. “15 yaşını doldurmak”, on beşinci doğum gününe ulaşmak demektir. Örneğin 12 Kasım 2011 doğumlu bir çocuk, 12 Kasım 2026 tarihinde 15 yaşını doldurur. Bu tarihten önce 15 yaşını doldurmuş kabul edilmez.

15 yaşın doldurulması ise yetişkin hesabına geçiş anlamına gelmiyor. 15-18 yaş grubuna, çocuğun yüksek yararı ile fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişimi gözetilerek ayrıştırılmış hizmet sunulması gerekiyor. Kullanıcı 18 yaşını doldurana kadar çocuk hesabına özgü koruyucu ayarlar ve sınırlamalar uygulanacak.

E-Devlet yaş doğrulama belirteci nasıl çalışacak?

Sosyal ağ sağlayıcı, hesap oluşturma aşamasında yaş durumunu e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteciyle doğrulayacak. Yönetmeliğin benimsediği yaklaşım kimlik tespiti değil, yaş eşiği doğrulamasıdır. Başka bir ifadeyle platformun kullanıcıdan nüfus cüzdanı görüntüsü alması veya T.C. kimlik numarasını kendi sisteminde tutması yerine, kullanıcının belirli yaş sınırını geçip geçmediğine ilişkin teknik bir sonuç üretilmesi amaçlanıyor.

Belirteç yalnız kullanıcının 15 veya 18 yaş eşiğini geçip geçmediğini göstermeli; bunun dışında kişisel veri içermemelidir. Bu ayrım veri minimizasyonu bakımından önemlidir. Yaş doğrulamak için ad, soyad, doğum yeri, açık doğum tarihi veya kimlik belgesi görüntüsü gibi daha geniş bir veri kümesinin sosyal ağa aktarılması gerekmemelidir.

Yaş doğrulama altyapısının gerçeğe aykırı beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı teknik olarak sağlam ve güvenilir olması da gerekiyor. Yalnız kullanıcının yazdığı doğum tarihine dayanılması yeni sistemin amacını karşılamaz. Öte yandan güvenilirlik adına gereğinden fazla veri toplanması da kişisel verilerin korunması ilkeleriyle bağdaşmaz. Teknik çözümün bu iki gereklilik arasında denge kurması gerekir.

15-18 yaş grubundaki hesaplarda neler değişecek?

Ayrıştırılmış hizmet, çocuk hesabına yalnız bir etiket eklenmesinden ibaret değildir. Yönetmelik, çocuğu yetişkin kullanıcılara göre daha korunaklı hale getiren varsayılan ayarlar ve ürün sınırlamaları getiriyor.

**Hesap varsayılan olarak gizli olacak.** Çocuk kullanıcının içerikleri baştan herkese açık biçimde yayımlanamayacak. Gizlilik ayarını bulma ve sonradan değiştirme yükünün çocuğa bırakılmaması, güvenliğin varsayılan tasarıma dahil edilmesi anlamına gelir.

**Canlı yayın açılamayacak.** Çocuk hesabının canlı yayın özelliğini kullanmasına izin verilmeyecek. Canlı yayının gerçek zamanlı etkileşim, görüntünün kontrolsüz yayılması ve yabancılarla temas gibi riskleri bakımından bu açık bir ürün sınırlamasıdır.

**Kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek.** Çocuğun davranışları, ilgi alanları ve platform içi hareketlerinden çıkarım yapılarak kişiye özel reklam sunulması engellenecek. Bu yasak, platformdaki her ticari içeriğin tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmez; hukuki bakımdan belirleyici olan, çocuğun verileriyle kişiselleştirme yapılıp yapılmadığıdır.

**Mesajlaşma sınırlandırılacak.** Çocuklar yalnız takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Bu kural, bilinmeyen hesaplardan gelen doğrudan temas ve istenmeyen mesaj riskini azaltmayı hedefliyor. Ayrıca diğer kullanıcılar çocuk hesabının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek.

**Bağımlılık artırıcı tasarım kısıtlanacak.** Çocuklara sonsuz kaydırma veya otomatik biçimde kesintisiz içerik akışı sunulmaması öngörülüyor. Burada amaç yalnız içerik türünü değil, kullanım süresini uzatan arayüz tasarımını da çocuk güvenliği bakımından değerlendirmektir.

**Hesap eşleştirmesi sınırlanacak.** Çocuk hesabının üçüncü kişilere ait iletişim verileri kullanılarak eşleştirilmemesi gerekiyor. Telefon rehberi veya başka kaynaklardan alınan bilgilerle çocuk profiline bağlantı kurulması, sosyal çevrenin gereksiz biçimde görünür hale gelmesi sonucunu doğurabilir.

Bu korumaların kağıt üzerinde bırakılmaması gerekir. Platformun mobil uygulama, internet sitesi ve farklı cihaz sürümlerindeki ayarlarının birbiriyle uyumlu olması; güncelleme sonrasında gizlilik seviyesinin kendiliğinden düşmemesi önem taşır.

Ebeveyn kontrol araçları ne sağlayacak?

Sosyal ağ sağlayıcıların ebeveyn denetim araçları sunması zorunlu olacak. Ebeveynler bu araçlarla çocuğun hesap ayarlarını kontrol edebilecek, kullanım süresini sınırlandırabilecek ve ücretli işlemler bakımından izin mekanizması kullanabilecek.

Ebeveyn aracı, çocuğun bütün özel yazışmalarını sınırsız biçimde izleme yetkisi olarak yorumlanmamalıdır. Çocuğun yüksek yararı; güvenlik, gelişim, mahremiyet ve yaşına uygun özerkliğin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Yönetmelikte öngörülen hesap ayarı, süre ve satın alma kontrolleri uygulanırken çocuğun kişisel verilerinin gereksiz yere açığa çıkarılmaması gerekir.

Ebeveyn bakımından doğru yaklaşım yalnız teknik sınırlama koymak değildir. Çocukla hangi içeriklerin riskli olduğu, yabancılardan gelen talepler, konum ve okul bilgisinin paylaşılması, görüntülerin kalıcı hale gelmesi ve siber zorbalık durumunda kimden yardım isteneceği konuşulmalıdır. Teknik araç, dijital okuryazarlığın yerine geçmez; onu destekler.

Mevcut hesaplar için son tarih nedir?

Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihten önce açılmış hesaplar kendiliğinden yeni kuralların dışında kalmayacak. Sosyal ağ sağlayıcıların mevcut hesaplara 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulaması uygulaması gerekiyor.

Doğrulama sonucunda kullanıcının 15 yaşını doldurmadığı belirlenirse mevcut hesap kapatılacak. 15-18 yaş grubundaki hesaplar ise ayrıştırılmış hizmet modeline alınacak. Bu geçişte kullanıcının içeriklerine ne olacağı, veri indirme imkanı, hesap kapatma bildirimi ve itiraz kanalı gibi uygulama ayrıntılarının platformlarca açık ve erişilebilir biçimde duyurulması önemlidir.

Son tarihin 31 Mart 2027 olması, platformların o güne kadar hiçbir önlem almaması anlamına gelmez. Yeni hesaplar ve yürürlük tarihinden sonraki hizmet tasarımı bakımından 1 Kasım 2026 esas alınır; mevcut hesapların doğrulanması için ayrıca bir geçiş süresi tanınmıştır.

Yaş doğrulaması kişisel veri hukuku bakımından nasıl değerlendirilmeli?

Yaş bilgisi ve bu bilginin bir kullanıcı hesabıyla ilişkilendirilmesi kişisel veri işleme faaliyetidir. Bu nedenle 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma, belirli ve meşru amaçla işleme, amaçla bağlantılı ve ölçülü olma ile gerekli süre kadar muhafaza ilkeleri yaş doğrulama sürecinde de uygulanır.

Platformun “mevzuata uyum” amacı taşıması, istediği her kimlik verisini süresiz saklayabileceği anlamına gelmez. Yaş eşiğini gösteren belirteç yeterliyse kimlik belgesi kopyası, açık doğum tarihi veya e-Devlet ekran görüntüsü istemek ölçülülük sorunu doğurabilir. Belirtecin kendisinin ne kadar süre tutulacağı, kimlerin erişebileceği, güvenlik kayıtlarının hangi amaçla saklanacağı ve yurt dışına aktarım bulunup bulunmadığı aydınlatma metninde açıklanmalıdır.

Yaş doğrulaması için kullanılan veri reklam profiline, öneri sistemine veya başka ticari amaçlara taşınmamalıdır. Aynı verinin farklı amaçla işlenmesi ayrıca hukuki sebep ve şeffaflık değerlendirmesi gerektirir. Çocuklara ilişkin veriler bakımından erişim yetkilerinin dar tutulması, kayıtların şifrelenmesi ve ihlal müdahale planının kurulması özel önem taşır.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu 9 Ekim 2026 tarihli kamuoyu duyurusunda TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X ve Discord hakkında; çocukların kişisel verilerinin nasıl işlendiği ve hangi tedbirlerin alındığı konularında resen inceleme başlatıldığını açıkladı. İnceleme duyurusu, adı geçen platformların ihlal gerçekleştirdiğinin veya yaptırım uygulanacağının kesinleştiği anlamına gelmez. Ancak çocuk hesaplarının veri işleme uygulamalarının KVKK yönünden ayrıca denetlendiğini gösterir.

Ebeveyn izni 15 yaş altı hesabı hukuka uygun hale getirir mi?

Yeni Yönetmelikteki hizmet yasağı karşısında yalnız ebeveyn onayı alınması, 15 yaşını doldurmamış çocuk adına sosyal ağ hesabı açılmasını kendiliğinden hukuka uygun hale getirmez. Düzenleme, ebeveyn iznine bağlı bir istisna açıklamak yerine sosyal ağ sağlayıcının bu yaş grubuna hizmet sunmamasını emrediyor.

Ebeveynin kendi hesabını çocuğa kullandırması da yaş doğrulama düzenini dolanma, hesap güvenliği ve veri sorumluluğu sorunları yaratabilir. Hesap yetişkin adına görünürken fiili kullanıcının çocuk olması, koruyucu ayarların uygulanmamasına ve öneri ya da reklam sisteminin yanlış yaş profili üzerinden çalışmasına yol açar.

Bir okulun, spor kulübünün veya aile bireyinin çocuk görüntüsünü kendi hesabında paylaşması ise farklı bir hukuki meseledir. Yeni yaş sınırı bu paylaşımları tek başına düzenlemez. Çocuğun fotoğrafı, sesi, konumu ve okul bilgisi paylaşılırken çocuğun yüksek yararı, mahremiyeti ve kişisel verilerin korunması ayrıca gözetilmelidir.

Uygulama örnekleri

**14 yaşındaki yeni kullanıcı:** Hesap açma sırasında belirteç kullanıcının 15 yaş eşiğini geçmediğini gösterirse başvuru onaylanmamalıdır. Ebeveynin sonradan verdiği basit onay, Yönetmelikteki hizmet yasağını ortadan kaldırmaz.

**16 yaşındaki kullanıcı:** Hesap açılabilir; ancak hesap varsayılan olarak gizli olmalı, canlı yayın açılamamalı, kişiselleştirilmiş reklam sunulmamalı ve mesajlaşma ile görünürlük kuralları çocuk hesabına göre uygulanmalıdır.

**Eski tarihli hesap:** Hesap yıllar önce açılmış olsa bile platform 31 Mart 2027'ye kadar yaş doğrulaması yapmalıdır. Kullanıcının 15 yaş altında olduğu belirlenirse hesabın kapatılması gerekir.

**Kimlik fotoğrafı talebi:** Platform, e-Devlet belirteci çalıştığı halde ayrıca kimlik kartının ön ve arka yüzünü süresiz saklamak istiyorsa bu işlem amaç, gereklilik ve ölçülülük yönünden ayrı biçimde sorgulanmalıdır. Kullanıcı aydınlatma metninde veri kategorisi, hukuki sebep, saklama süresi ve aktarım alıcılarını incelemelidir.

**Doğum tarihinin yanlış girilmesi:** Daha önce hesaba yazılmış doğum tarihi yetişkinliği gösterse bile yeni doğrulama güvenilir belirteç sonucuna dayanacaktır. Gerçeğe aykırı beyanla koruyucu sistemi aşmaya çalışmak hesabın kapatılması ve platform kurallarının uygulanması sonucunu doğurabilir.

Ebeveynler ve çocuklar için kontrol listesi

  • Hesabın kayıtlı doğum tarihini ve iletişim bilgilerini birlikte kontrol edin.
  • Yaş doğrulaması için yalnız platformun resmi uygulamasını ve e-Devlet'in resmi alan adını kullanın.
  • Mesaj veya reklamla gelen “yaşını doğrula” bağlantılarına doğrudan basmayın.
  • E-Devlet şifresini, doğrulama kodunu veya kimlik görüntüsünü sosyal ağ mesajıyla paylaşmayın.
  • Çocuk hesabının gizli ayarını, mesaj alabilecek kişileri ve konum paylaşımını kontrol edin.
  • Takipçi listesindeki gerçek hayatta tanınmayan hesapları gözden geçirin.
  • Ekran süresi ve ücretli işlem izinlerini yaşa uygun biçimde yapılandırın.
  • Siber zorbalık, tehdit veya cinsel içerikli temas varsa mesajları silmeden önce delilleri güvenli biçimde koruyun ve uygun hukuki ya da idari başvuru yollarını değerlendirin.
  • Kapatılacak bir hesapta içeriklerin indirilmesi için platformun resmi veri indirme aracını kullanın.
  • Çocuğun fotoğrafını, okulunu, günlük güzergahını ve anlık konumunu ebeveyn hesabından da gereksiz yere paylaşmayın.

Sosyal ağ sağlayıcılar için uyum kontrol listesi

  • Yeni hesap akışını 1 Kasım 2026 yürürlük tarihine göre güncelleyin.
  • E-Devlet yaş belirtecini kimlik tespitine dönüşmeyecek biçimde entegre edin.
  • Yalnız 15 ve 18 yaş eşiklerine ilişkin gerekli sonucu işleyin; gereksiz kimlik verisi toplamayın.
  • 15 yaş altı hesap açılışını teknik olarak engelleyin.
  • 15-18 yaş hesaplarında gizliliği varsayılan ve değişikliklere dayanıklı hale getirin.
  • Canlı yayın, kişiselleştirilmiş reklam, mesajlaşma, takip listesi, hesap eşleştirme ve sonsuz kaydırma sınırlamalarını bütün istemcilerde uygulayın.
  • Ebeveyn kontrol araçlarını anlaşılır, erişilebilir ve çocuğun mahremiyetini gözeten biçimde tasarlayın.
  • Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanacak doğrulama planı oluşturun.
  • Hesap kapatma, veri indirme, bildirim ve itiraz süreçlerini önceden açıklayın.
  • Aydınlatma metninde yaş doğrulama verisinin amacı, hukuki sebebi, saklama süresi, aktarımı ve güvenlik tedbirlerini somutlaştırın.
  • Çocuk hesaplarına ilişkin erişimleri kayıt altına alın; yetkileri ve saklama sürelerini periyodik olarak gözden geçirin.
  • Yaş doğrulamasından alınan veriyi reklam veya davranış profillemesi amacıyla yeniden kullanmayın.

Sonuç

10 Ekim 2026 tarihli Yönetmelik, çocukların sosyal medya kullanımında yalnız yaş beyanına dayanan modeli değiştiriyor. 1 Kasım 2026'dan itibaren 15 yaş altına sosyal ağ hizmeti sunulmaması; 15-18 yaş grubuna ise gizlilik, reklam, canlı yayın, mesajlaşma ve arayüz tasarımı bakımından ayrıştırılmış hizmet verilmesi gerekiyor. Mevcut hesapların yaş doğrulaması için son tarih 31 Mart 2027.

Yeni sistemin başarısı yalnız e-Devlet belirtecinin teknik olarak çalışmasına bağlı değildir. Yaş doğrulamasında gereksiz kişisel veri toplanmaması, çocuk hesaplarındaki korumaların varsayılan ve gerçek olması, ebeveyn araçlarının mahremiyetle dengelenmesi ve kullanıcıların kimlik avı girişimlerine karşı bilgilendirilmesi gerekir.

Ebeveynler bakımından en önemli adım, çocuğun hesabını yetişkin hesabı gibi kullanmaya devam ettirmek değil; geçiş takvimini izlemek, resmi doğrulama kanalını kullanmak ve dijital güvenlik konusunda çocukla açık iletişim kurmaktır. Platformlar bakımından ise hukuki uyum, metin yayımlamakla sınırlı değildir; ürün tasarımının ve veri işleme altyapısının çocukların yüksek yararına göre yeniden kurulmasını gerektirir.

Resmi kaynaklar ve tarih bilgileri