Tehdit, sürekli takip, istenmeyen mesajlar veya aile içinde şiddetle karşılaşan kişi için ilk ihtiyaç güvenliğin sağlanmasıdır. Hukuki koruma istemek için mutlaka boşanma davası açılmış olması veya ceza yargılamasının sonuçlanması gerekmez. 6284 sayılı Kanun, şiddet gerçekleştiğinde olduğu kadar şiddet tehlikesi bulunduğunda da başvurulabilecek tedbirler içerir.

Gündelik dilde bütün bu işlemler “uzaklaştırma kararı” olarak adlandırılsa da Kanun yalnız evden uzaklaştırmayı düzenlemez. Barınma, geçici koruma, iletişim yoluyla rahatsız etmenin önlenmesi, çocukların korunması ve bilgi gizliliği gibi farklı araçlar vardır. Doğru başvuru, yaşanan riski somut biçimde anlatıp buna uygun tedbiri istemekle başlar.

Bu yazı, 18 Ekim 2026 tarihinde erişilen resmî mevzuat ve yargısal kaynaklar esas alınarak hazırlanmış uygulama rehberidir; yeni bir kanun değişikliği duyurusu değildir. Acil ve devam eden tehlikede belge toplamayı veya dilekçe hazırlamayı beklemek yerine güvenli bir yere geçilmesi ve 112 Acil Çağrı Merkezi ya da en yakın kolluk birimine başvurulması önceliklidir.

6284 sayılı Kanundan kimler yararlanabilir?

Kanunun kapsamı; şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını içerir. Bu nedenle koruma mekanizması yalnız resmî evlilik içindeki eşler arasındaki uyuşmazlıklara indirgenemez. Başvuruda kişinin hangi riskle karşılaştığı ve Kanun kapsamındaki durumunun ne olduğu açıklanmalıdır.

Şiddet de yalnız fiziksel yaralanmadan ibaret değildir. Kanundaki tanım; psikolojik, ekonomik, cinsel ve sözlü şiddeti, tehdit ve baskıyı, özgürlüğün keyfi biçimde engellenmesini de kapsar. Ancak her anlaşmazlığın kendiliğinden aynı tedbiri gerektirdiği söylenemez. Olayın niteliği, tekrar durumu ve geleceğe yönelik risk ayrı ayrı değerlendirilir.

Örneğin ayrılık sonrasında sürekli kapıda bekleme veya farklı hesaplardan rahatsız edici iletişim kurma iddiası varsa, tarafların evli olmaması tek başına başvuruyu anlamsız hale getirmez. Buna karşılık yalnız ilişkinin sona ermiş olması da belirli bir kişiye otomatik uzaklaştırma verilmesi sonucunu doğurmaz. Hukuki değerlendirme somut davranışlara dayanmalıdır.

Koruyucu ve önleyici tedbir arasındaki fark nedir?

Koruyucu tedbirler, risk altındaki kişinin güvenliğini ve ihtiyaçlarını karşılamaya yönelir. Uygun barınma yeri, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık, hayati tehlikede geçici koruma bunlara örnektir. Kanunun 3. ve 4. maddeleri, farklı makamlarca verilebilecek koruyucu tedbirleri düzenler.

Önleyici tedbirler ise hakkında tedbir istenen kişinin davranışlarına sınırlama getirir. Tehdit veya hakarette bulunmama, ortak konuttan uzaklaştırılma, konuta, okula veya işyerine yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme ve silah teslimi gibi tedbirler 5. maddede yer alır. Somut olaya göre birden fazla tedbir birlikte değerlendirilebilir.

Bu ayrım, dilekçenin kurulmasında önemlidir. Yalnız “koruma istiyorum” demek yerine, riskin nerede ve hangi yöntemle sürdüğü açıklanmalıdır. Örneğin işyerinde bekleme ile telefon üzerinden tehdit farklı uygulama ihtiyaçları doğurur. Barınma ihtiyacı bulunan kişi açısından yalnız yaklaşmama kararı, bütün ihtiyaçları tek başına karşılamayabilir.

Başvuru nereye yapılır, boşanma şart mıdır?

Kanunun 8. maddesine göre tedbir, en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hakiminden, mülki amirden veya kolluk biriminden talep edilebilir. Aile mahkemesi, polis ve jandarma başlıca başvuru noktalarıdır. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri de destek ve yönlendirme bakımından önemli rol üstlenir.

Her makamın bütün tedbirleri verme yetkisi aynı değildir. Bazı kararlar hakim, bazıları mülki amir tarafından alınır; gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Kanunda sayılan belirli tedbirler kolluk amirince de verilebilir ve ilgili onay sürecine sunulur. Başvurucu açısından önemli olan, tehlikeyi gecikmeden yetkili birime bildirmektir.

Boşanma davası açmak, mal paylaşımına karar vermek veya karşı tarafla son kez görüşmek başvurunun ön koşulu değildir. Ceza şikayeti ile koruma talebi de birbirinden ayrıdır. Aynı olay hem suç soruşturmasına hem koruyucu veya önleyici tedbire konu olabilir; bunların amacı ve hukuki değerlendirmesi farklıdır.

Darp raporu veya başka delil yoksa başvuru yapılamaz mı?

Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı konusunda delil veya belge aranmayacağı 8. maddede açıkça düzenlenmiştir. Bu nedenle “önce mutlaka darp raporu getirilmeli” şeklinde genel bir ön koşul ileri sürülmesi doğru değildir. Ayrıca psikolojik veya ekonomik şiddetin her zaman fiziksel bulgu bırakması beklenemez.

Bununla birlikte koruyucu ve önleyici tedbirler arasındaki ayrım korunmalıdır. Önleyici kararların da geciktirilmemesi gerekir; fakat her iddia bakımından bütün tedbirlerin hiçbir olgu değerlendirmesi yapılmadan zorunlu olduğu sonucu çıkarılamaz. Riskin ve istenen sınırlamanın bağlantısı başvuruda ortaya konulmalıdır. Tedbir incelemesi, ceza mahkumiyeti için yapılan yargılamayla özdeş değildir.

Mevcut mesaj, arama kaydı, önceki başvuru, sağlık belgesi ve tanık bilgisi varsa sunulması yararlıdır. Ancak kişi tehlikeli ortamda kalıp delil üretmeye çalışmamalı, karşı tarafı tepki vermeye zorlamamalıdır. Dijital kayıtlar hukuka uygun şekilde korunmalı; özel hesaplara izinsiz girme veya dosyadaki kişisel bilgileri sosyal medyada yayma yoluna başvurulmamalıdır.

Başvuruda hangi bilgiler anlatılmalı?

Başvurunun etkili olması için uzun bir ilişki tarihçesi yerine öncelikle güncel tehlike anlatılmalıdır. Son olayın tarihi, yeri, davranışın ne olduğu, tekrar edip etmediği ve kimlerin etkilendiği açık olmalıdır. Varsa önceki tedbir kararının mahkemesi, dosyası ve süresi belirtilmelidir.

Silah bulunduğu, ölüm tehdidi yapıldığı, kişinin okul veya işyerinde beklendiği ya da çocukların risk altında olduğu ileri sürülüyorsa bu hususlar ayrıca görünür kılınmalıdır. Bilinmeyen ayrıntılar tahmin edilerek doldurulmamalı; doğrudan görülen olayla başkasından öğrenilen bilgi ayrılmalıdır. Acil koruma değerlendirmesi açısından somut ve doğru anlatım önem taşır.

Talep, riskle uyumlu kurulmalıdır. İletişim yoluyla rahatsızlık varsa ilgili tedbir, ortak konutta tehlike varsa uzaklaştırma ve konutun tahsisi, adresin öğrenilmesi risk yaratıyorsa gizlilik ihtiyacı açıklanabilir. Her olayda bütün tedbirleri standart biçimde sıralamak yerine gerekli olanların gerekçesi gösterilmelidir.

Karar kaç ay sürer, süre dolunca ne olur?

Kanunun 8. maddesinde ilk tedbir kararının en çok altı ay için verilebileceği düzenlenmiştir. Bu, her başvuruda mutlaka altı aylık karar çıkacağı veya altı ay sonunda bir daha koruma sağlanamayacağı anlamına gelmez. Süre ve tedbirin kapsamı somut riske göre belirlenir.

Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam edeceği anlaşılıyorsa tedbirin süresinin ya da şeklinin değiştirilmesi, aynen devamı veya koşullarına göre kaldırılması değerlendirilebilir. Korunan kişi, yeni olayları ve devam eden tehlikeyi ilgili dosyaya bildirebilir. Mevcut kararın kendiliğinden süresiz devam ettiği varsayılmamalıdır.

Bu nedenle kararın başlangıç ve bitiş tarihleri takip edilmelidir. Risk sürüyorsa son gün beklenmeden yeni olaylar ve mevcut korumanın neden yeterli olmadığı açıklanarak başvuru yapılması yararlıdır. Süre hesabında yalnız dilekçenin verildiği gün değil, kararın hüküm kısmında yazan düzenleme esas alınmalıdır.

Uzaklaştırma kararına rağmen mesaj atılırsa ne yapılmalı?

İhlal değerlendirmesinde önce kararın tam metni okunmalıdır. Konuta yaklaşmama ile iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme farklı yükümlülüklerdir. Bir mesajın veya ziyaretin hangi hükme aykırı olduğu, tarih ve içerikle birlikte ortaya konulmalıdır. Kararın kapsamı varsayımla genişletilmemeli veya daraltılmamalıdır.

Acil tehlikede kolluk desteği istenmeli; sonrasında ihlal, karar ve dosya bilgileriyle yetkili mercie bildirilmelidir. Mesajın yalnız tek satırı yerine tarihi ve gönderici bilgisini gösteren kayıt korunmalıdır. Karşı tarafla yüz yüze buluşarak ihlali kanıtlama veya eşyaları tek başına almaya gitme gibi güvenliği tehlikeye sokan yöntemler kullanılmamalıdır.

Kanunun 13. maddesi, tedbire aykırılık halinde hakim kararıyla ilk ihlalde üç ila on gün, tekrarlanan aykırılıklarda on beş ila otuz gün zorlama hapsi öngörür; toplam süre altı ayı geçemez. Süreler, olay incelenmeden otomatik uygulanacak sabit cezalar değildir. İhlalin niteliği ve ağırlığı değerlendirilir. Fiil ayrıca suç oluşturuyorsa ceza soruşturması da ayrı yürütülebilir.

Kararın uygulanması ile ihlal nedeniyle zorlama hapsi kararı verilmesi aynı işlem değildir. Kanun, tefhim veya tebliğ yapılmamasının tedbirin uygulanmasına engel olmayacağını düzenler. Ancak belirli bir ihlalden yaptırım sonucu çıkarılırken bildirim, ihtar, fiil ve diğer usul koşulları ayrıca incelenmelidir.

Adres gizliliği ve kişisel eşyalar nasıl korunur?

Gerekli bulunursa korunan kişinin ve ilgili aile bireylerinin kimlik, adres ve korumanın etkinliği açısından önemli bilgileri resmî kayıtlarda gizli tutulabilir. Böyle bir ihtiyaç varsa başvuruda açıkça belirtilmelidir. Gizlilik yalnız dilekçede “adresim bilinmesin” denilmesiyle tamamlanmış sayılmamalı; verilen kararın kapsamı ve uygulanması izlenmelidir.

Karar görüntüsünü kamuya açık paylaşmak, adres veya çocuklara ilişkin bilgileri istemeden ifşa edebilir. Belgeler yetkili makamlarla güvenli biçimde paylaşılmalı; sosyal medya üzerinden dosya yürütülmemelidir. Yeni adres, okul ve iletişim bilgilerine ilişkin riskler ilgili birime bildirilmelidir.

Kanun ayrıca talep halinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk aracılığıyla teslimini düzenler. Kimlik, ilaç veya kişisel belgeleri almak için tehlikeli ortama tek başına dönmek yerine bu yolun değerlendirilmesi istenebilir. Eşya teslimi, yürürlükteki tedbiri kendiliğinden kaldıran bir işlem değildir.

Tedbir kararına itiraz süresi ve incelemesi

6284 kapsamındaki tedbir kararlarına karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Kanunun 9. maddesi, inceleme merciini ve dosyanın gönderilme usulünü ayrıca düzenler. İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir; itiraz üzerine verilen karar kesindir. Bu yol, sıradan istinaf başvurusu ile karıştırılmamalıdır.

İtirazda yalnız “iddialar doğru değil” denilmesi yerine hangi tedbirin hangi sebeple hatalı veya ölçüsüz olduğu açıklanmalıdır. Tarihli kayıt, önceki karar ve iddiayı doğrudan karşılayan belgeler gösterilmelidir. Başvurunun reddedildiği veya korumanın yetersiz görüldüğü durumlarda da kararın niteliğine uygun hukuki yol değerlendirilmelidir.

Anayasa Mahkemesinin Salih Söylemezoğlu kararında (B. No: 2013/3758, 6 Ocak 2016) vurgulanan ilke, itirazdaki esaslı iddia ve delillerin etkili biçimde karşılanmasıdır. Korumanın süratle sağlanması ihtiyacı, itiraz incelemesinin gerekçesiz bırakılmasını haklı kılmaz. Bu ilke, bütün tedbirlerin kaldırılması veya her başvuruda aynı sonucun çıkması anlamına gelmez.

İtiraz etmiş olmak, kişinin kendi kararıyla tedbiri yok saymasına izin vermez. Tedbir kaldırılmadıkça veya değiştirilmedikçe yürürlükteki hükümlere uyulmalıdır. Tarafların görüşmek istemesi veya aralarında anlaşması da mahkeme kararının yerine geçmez; gerekli değişiklik yetkili merciden istenmelidir.

Çocuklarla görüşme ve geçim ihtiyacı

Çocuk hakkında mevcut kişisel ilişki kararı ile yeni koruma kararı birlikte incelenmelidir. Kanun; kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulması, sınırlanması veya kaldırılması gibi tedbirlere imkan tanır. Bu nedenle her uzaklaştırmanın bütün çocuk görüşmelerini otomatik kaldırdığı da hiçbir görüşmeyi etkilemeyeceği de söylenemez. Hüküm kısmındaki düzenleme belirleyicidir.

Çocuğu teslim alma gerekçesiyle yaklaşmama kararına aykırı davranılmamalıdır. Kararlar arasında belirsizlik varsa bunun resmi yoldan giderilmesi istenmelidir. Çocuğun güvenliği ve üstün yararı, tarafların birbirine mesaj ulaştırma veya baskı kurma amacıyla kullanılamaz.

Geçim bakımından Kanundaki koşullarla tedbir nafakası, geçici maddi yardım ve barınma desteği gündeme gelebilir. Bunların her biri aynı makamdan ve aynı koşullarla verilmez. Koruma talebiyle birlikte ekonomik ihtiyaç da anlatılmalı; mevcut nafaka kararları gizlenmeden bildirilmelidir.

Uygulama değerlendirmesi ve kontrol listesi

Varsayımsal bir olayda ayrılık sonrası işyerinde bekleme ve farklı numaralardan tehdit mesajları bulunsun. Yalnız ortak konuttan uzaklaştırma istemek, işyeri ve iletişim riskini karşılamayabilir. Başvuruda her risk ayrı anlatılmalı; uygun yaklaşmama ve rahatsız etmeme tedbirleriyle gerekli destekler değerlendirilmelidir. Varsa çocuk ve gizlilik ihtiyacı da ayrıca belirtilmelidir.

  • Acil tehlikede önce güvenliği sağlayın; başvuru evrakını tamamlamak için beklemeyin.
  • Son olayları tarih, yer, davranış ve etkilenen kişiler bakımından sıralayın.
  • Koruyucu destek ihtiyacı ile karşı tarafa getirilecek sınırlamaları ayırın.
  • Mevcut delilleri hukuka uygun biçimde saklayın; delil toplamak için risk almayın.
  • Önceki kararların dosyasını, kapsamını ve bitiş tarihini bildirin.
  • Çocuk, silah, takip, adres gizliliği ve barınma risklerini açıkça belirtin.
  • Kararın hüküm kısmını okuyun; kapsamı varsayımla belirlemeyin.
  • İhlalleri tarihli kayıtlarla bildirin; karşı tarafla hesaplaşmaya çalışmayın.
  • İtiraz için iki haftalık süreyi tefhim veya tebliğ bilgisiyle kontrol edin.
  • Devam eden riskte tedbir süresi dolmadan başvuru ihtiyacını değerlendirin.

Sonuç

6284 kapsamında etkili koruma, yalnız karar alınmasından ibaret değildir. Tedbirin gerçek riske uygun olması, kararın uygulanması, ihlallerin bildirilmesi ve sürenin izlenmesi birlikte önem taşır. Başvuru ve itirazda somut olayın açık anlatılması; güvenliği geciktirmeden, tarafların usule ilişkin haklarını da gözeten bir değerlendirme yapılmasını sağlar.

Tarihli resmî kaynaklar