Otoyol, köprü veya tünel geçişinden sonra bir borç kaydı görüldüğünde ilk soru, “HGS hesabımda para var mı?” değil, “Bu geçişin ücreti gerçekten tahsil edilmiş mi?” olmalıdır. Hesaba bakiye yüklenmiş olması ile belirli bir geçiş ücretinin hesaptan çekilmesi aynı işlem değildir. İkinci soru ise kaydı hangi işletmecinin oluşturduğudur. Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) uyguladığı idari para cezası ile özel işletmecinin istediği cezalı geçiş bedelinin takip ve itiraz yolları aynı değildir.

12 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilen bu rehber, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesindeki ödeme dönemlerini ve kayıt hatası şüphesinde izlenebilecek adımları açıklar. Amaç, borç kaydının sırf ekranda görünmesi nedeniyle doğru olduğunu varsaymak veya her itirazın cezayı kaldıracağını söylemek değildir. Geçişin tarihi, araç bilgileri, işletmeci ve ödeme kanıtı bir arada değerlendirilmelidir.

İlk 15 gün: Cezasız ödeme hangi koşulla mümkündür?

Geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun biçimde ödenmesi halinde, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesindeki ilgili ceza uygulanmaz. Hesaplamada geçiş gününü izleyen gün esas alınır. KGM, kendi işlettiği yollara ilişkin açıklamasında 15. gün resmi tatile rastlarsa cezasız ödemenin izleyen ilk iş gününe kadar yapılabildiğini belirtir. Başka bir işletmecinin veya başka bir ödeme döneminin takvimini buna bakarak varsaymak yerine, ilgili geçiş için gösterilen son günü doğrulamak gerekir.

Bu süre içinde araca bağlı bir HGS hesabı varsa sistem otomatik tahsilat yapmayı deneyebilir. Ancak denemenin başarılı olup olmadığını kontrol etmek gerekir. Yeterli bakiyenin bulunması, etiketin doğru plaka ile eşleşmesi ve tahsilat kaydının görünmesi birbirinden farklı konulardır. KGM'nin açıklamasına göre otomatik çekim yapılamaması, araç sahibinin ödeme sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz.

Bir hesaba para aktardıktan sonra hareket dökümünü açın. Yükleme satırından ayrı olarak, aynı geçişe karşılık gelen tahsilat satırını arayın. Tahsilat yoksa ve borç ilgili işletmecinin resmi ekranında duruyorsa, cezasız son günü beklemeden resmi ödeme veya inceleme kanalını kullanın. Doğrudan ödeme yaptıysanız makbuzu saklayın ve aynı geçişin daha sonra HGS hesabından da çekilip çekilmediğini kontrol edin.

16–45. gün: Bir kat ceza toplam borç değildir

İlk dönem içinde ödenmeyen bir geçişte, sonraki ödeme döneminde asıl geçiş ücreti ile bu ücretin bir katı tutarındaki ceza birlikte gündeme gelir. Geçiş tarihini izleyen 45 gün içinde yapılan ödeme bakımından KGM ve özel işletmeciye ilişkin düzenlemelerin ayrıntıları 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinin farklı fıkralarında yer alır. Bir kat ceza ifadesi, yalnız ceza kaleminin asıl ücretle eşit olduğu anlamına gelir.

Hesabı görmek için herhangi bir gerçek tarifeye dayanmayan 100 TL'lik bir geçiş ücreti düşünelim. Cezasız dönemde toplam 100 TL, bir kat ceza uygulanan dönemde ise geçiş ücreti ile birlikte 200 TL olur. Dört kat ceza uygulanırsa geçiş ücreti ve cezanın toplamı 500 TL'dir. Bu örnek takip gideri, faiz veya somut olaya özgü başka kalem içermez. Gerçek borç, geçilen güzergah ve araç sınıfı üzerinden doğrulanmalıdır.

KGM bakımından, kanundaki koşullarla ilk 45 gün içinde bir kat ceza ödenerek sonuçlanan işlemde ayrıca ceza tebligatı yapılmaz ve bu özel ödeme biçimine Kabahatler Kanunundaki peşin ödeme indirimi eklenmez. Bu nedenle ekrandaki bir kat tutardan bir de genel indirim düşüleceği düşünülmemelidir. Tebliğ beklemek, daha düşük tutarlı ödeme dönemini koruyan bir yöntem değildir.

45 günden sonra: Tahsil yolunu işletmeci belirler

KGM işletimindeki yollarda, süresinde ödenmeyen geçişin ücretinden ayrı olarak idari para cezası söz konusu olur. Cezanın dayanağı, düzenleyen makam, karar numarası ve tebliğ tarihi saklanmalıdır. Özel işletmeci tarafından istenen cezalı geçiş alacağı ise aynı hukuki nitelikte değildir. Bu alacak genel hükümlere göre istenebilir ve takip başlatılırsa dosyada faiz veya giderler de gündeme gelebilir.

6001 sayılı Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası, özel işletmecinin 45. günden sonraki dört kat cezalı tutar bakımından, ücret toplama sisteminde tanımlı bilgiler doğrultusunda araç sahibine en az 15 gün önceden belirtilen yöntemlerden biriyle bilgi verilmesini düzenler. Bir bildirim görülmemişse hangi kanaldan, ne zaman ve hangi iletişim bilgisine gönderildiğinin sorulması yerinde olur. Bu durum, her olayda ilk 15 günlük cezasız ödeme süresinin bildirimle yeniden başlayacağı anlamına gelmez. Bildirim şartı ile geçiş tarihine bağlı ödeme dönemi ayrı incelenir.

Birden çok geçiş tek borç kalemi olarak görünüyorsa her birinin dökümü istenmelidir. Farklı tarihlerdeki geçişler aynı ödeme döneminde olmayabilir. Bir satır için ödeme yapılması, başka bir geçişi kapatmaz. Aynı gün içinde art arda görünen kayıtların da otomatik olarak mükerrer olduğu düşünülmemeli; giriş ve çıkış noktaları ile zaman bilgileri karşılaştırılmalıdır.

Yanlış plaka, araç sınıfı veya çift tahsilat nasıl incelenir?

Plaka okuma hatası iddiasında yalnız plaka metnine bakmak yeterli değildir. Tarih, saat, yön, giriş ve çıkış noktaları ile varsa hukuken paylaşılabilir geçiş görüntüsü birlikte incelenmelidir. Görüntüdeki araç ile tescil kaydındaki aracın ayırt edici özellikleri karşılaştırılabilir. Araç devredilmişse noter satış belgesi ve ilgili tarihteki tescil durumu, geçiş anında kimin malik olduğunun incelenmesine yardımcı olur. Güncel malikin kim olduğu tek başına geçmişteki bir geçişi açıklamaz.

Araç sınıfı uyuşmazlığında işletmeciden hangi sınıfın ve tarifenin uygulandığı yazılı olarak istenebilir. HGS hesap kaydındaki sınıf ile yol tarifesinde kullanılan sınıfın dayanağı karşılaştırılmalıdır. Sınıf farkı bulunması halinde sadece toplam tutara değil, bu tutarın hangi güzergah ve hangi tarife üzerinden hesaplandığına da bakılmalıdır.

Çift tahsilat iddiasında iki ödemenin aynı geçişe ait olduğunun gösterilmesi önemlidir. Bir banka dekontu ve HGS hareketi arasında geçiş numarası, plaka, tarih veya referans üzerinden bağlantı kurulmalıdır. Hesaba bakiye yüklenmesi, tek başına ikinci tahsilat kanıtı değildir. Geçiş satırıyla eşleşen gerçek tahsilat hareketi aranmalıdır. Belgeleri resmi başvuru kanalı dışında paylaşmayın; kart numarasının tamamı, kart şifresi veya giriş kodu kayıt incelemesi için verilmemelidir.

Kayıt düzeltme talebi, kanun yolu başvurusu değildir

İlk adım olarak e-Devlet veya KGM üzerinden resmi sorgulama yapılabilir; özel işletmeci söz konusuysa işletmecinin doğrulanmış ödeme ve itiraz kanalı ayrıca kontrol edilir. HGS hesabının açıldığı kuruluş, hesap ve tahsilat hareketini açıklayabilir; ancak başka bir işletmecinin geçiş kaydını kaldırmaya yetkili olduğu varsayılmamalıdır. Hesap kaydını ve geçiş kaydını hangi kuruluşun tuttuğunu belirlemek, başvurunun doğru yere ulaşmasını sağlar.

KGM idari yaptırım kararına karşı, özel bir durum yoksa 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvuru gündeme gelir. Bu süre geçişten sonraki cezasız ödeme süresi değildir. Tebliğ belgesi, başvuru mercii ve varsa birlikte tesis edilen başka bir işlem kontrol edilmelidir. İşletmeciye veya KGM'ye kayıt inceleme talebi göndermek, kanun yolu süresini kendiliğinden durdurmaz.

Özel işletmeciden gelen sıradan borç bildirimi ile icra dairesinden usulüne uygun tebliğ edilen ödeme emri de farklıdır. Ödeme emri alınmışsa önce takip türü, tebligat tarihi, itiraz mercii ve süre incelenmelidir. İşletmeciye müşteri başvurusu yapmak, icra dosyasında yapılması gereken itirazın yerine geçmez. Ayrı bir özel hukuk talebinde görevli ve yetkili merci, tüketici sıfatı, talep türü, parasal sınır ve varsa arabuluculuk şartı somut olaya göre belirlenir.

Uygulama: Kayıtları karşılaştırma sırası

Önce resmi sorgu ekranındaki geçişi tarih ve saat bilgisiyle kaydedin. Ardından aynı araca bağlı HGS hesap hareketini alın. Bu iki kaydı yan yana okuduğunuzda çoğu zaman sorun, borcun hiç tahsil edilmemesi, tahsil edilmesine rağmen kaydın açık kalması veya geçişin yanlış araca bağlanması seçeneklerinden biri olarak belirginleşir. Bu ayrım, başvuruda istenecek belgenin ve sonucun doğru yazılmasını sağlar.

Ödeme kaydı varsa makbuz ve işlem numarasını belirtin; fakat dekontta yalnız bakiye yüklemesi görünüyorsa “geçiş ücreti ödendi” diye kesin bir ifade kullanmayın. Yanlış plaka ihtimalinde ise gerçekte kullanmadığınız bir güzergahı ayrıntılı biçimde açıklamaya çalışmak yerine işletmecinin tespit kaydının incelenmesini ve gerekçeli cevap verilmesini isteyin. Başvurunun teslim tarihini ve başvuru numarasını da saklayın.

Bir kısa mesajda ödeme bağlantısı gördüğünüzde, mesajın içindeki bağlantıyı kullanmak yerine bildiğiniz resmi sorgu adresine doğrudan gidin. Mesajda geçen tutarla resmi ekrandaki kaydı karşılaştırın. Gerçek bir borç bulunuyorsa ödeme makbuzunda hangi geçişlerin kapandığına bakın. Bildirim şüphesi ile borcun esasına ilişkin incelemeyi birbirine karıştırmayın; sahte bir mesaj gelmiş olması, başka bir resmi geçiş borcunun bulunmadığını kanıtlamaz.

Kontrol listesi

  • İşletmecinin KGM mi, özel işletmeci mi olduğunu doğrulayın.
  • Her geçiş için plaka, sınıf, tarih, saat ve güzergahı ayrı kaydedin.
  • 15. ve 45. günleri geçiş tarihine göre ayrı ayrı kontrol edin.
  • Bakiye yükleme belgesi ile geçişe ait tahsilat kaydını ayırın.
  • Asıl ücret, ceza ve varsa takip giderlerinin dökümünü isteyin.
  • Bir bildirim veya tebligat aldıysanız tam metni ve tarihini saklayın.
  • Kayıt düzeltme başvurusunun yasal itiraz süresinin yerine geçmediğini unutmayın.

Sonuç

HGS uyuşmazlığında en işe yarayan belge, hangi geçiş için ne zaman ne ödendiğini gösteren kayıttır. Süreyi geçişe göre, başvuru yolunu ise borcu oluşturan kuruma ve elinizdeki belgeye göre belirleyin. Hata şüphesinde dayanak kayıtları isteyin; bir ceza kararı veya icra tebligatı varsa, müşteri başvurusunun cevabını beklemeden ilgili yasal süreyi ayrıca koruyun.

Resmi kaynaklar

Kontrol tarihi: 12 Kasım 2026.

Örnek başvuru: Geçiş kaydının incelenmesi ve düzeltilmesi

Bu metin, KGM veya ilgili özel işletmecideki belirli bir geçiş kaydını sorgulamak için kullanılır. Yanlış plaka, araç sınıfı veya mükerrer tahsilattan yalnız belgelenebilen nedeni seçin. Bu idari veya müşteri başvurusu dava değildir; mahkeme harcı ve dava şartı arabuluculuk bu başvurunun konusu değildir. Ancak yargısal başvuru gerekiyorsa görev, yetki, süre, harç ve varsa dava şartı ayrı incelenmelidir. Somut olaya uyarlanmadan kullanılmamalı; idari yaptırıma karşı yargısal başvuru veya icra itirazı yerine gönderilmemelidir.

[KGM İLGİLİ BİRİMİ / İLGİLİ ÖZEL OTOYOL İŞLETMECİSİNE]

Başvuran: [AD SOYAD / UNVAN]. Yanıt adresi: [ADRES VEYA RESMİ ELEKTRONİK İLETİŞİM ADRESİ].

Konu: [PLAKA], [GEÇİŞ TARİHİ VE SAATİ], [GÜZERGAH / GEÇİŞ NO] bilgili kaydın incelenmesi.

Açıklamalar ve hukuki dayanak

[HATANIN NİTELİĞİNİ VE EKTEKİ BELGELERLE BAĞLANTISINI KISA VE SOMUT OLARAK AÇIKLAYIN]. İnceleme talebim 6001 sayılı Kanunun 30. maddesi ve geçişe ilişkin kayıtlar çerçevesindedir.

Sonuç ve talep

Belirtilen geçişe ait tarih, saat, giriş-çıkış noktaları, araç sınıfı, tarife ve tahsilat kayıtlarının karşılaştırılmasını; paylaşılması mümkün dayanak kayıtların tarafıma iletilmesini; hata saptanırsa kaydın düzeltilmesini ve varsa mükerrer tahsilatın iadesi konusunda gerekçeli yazılı cevap verilmesini talep ederim.

Ekler: [SORGULAMA KAYDI], [VARSA GEÇİŞE AİT ÖDEME MAKBUZU / HGS HAREKETİ / TESCİL BELGESİNİN İLGİLİ KISMI].

[TARİH] — [AD SOYAD / İMZA].