Bir cezanın infaz edilmesi, mahkumiyet bilgisinin aynı gün bütün sistemlerden tamamen kaldırıldığı anlamına gelmez. Uygulamada “sabıka kaydı silindi”, “arşive alındı” ve “hiç kayıt yok” ifadeleri çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Oysa bunlar farklı hukuki aşamalardır.

Kişi e-Devlet'ten aldığı belgede kayıt görmeyebilir; buna rağmen yetkili makamların ulaşabildiği arşiv bilgisi bulunabilir. Tersine, infazı tamamlanmış bir cezanın gerekli bildirim yapılmadığı için adli sicil belgesinde görünmeye devam etmesi de mümkündür. Sorunun çözümü, önce kaydın türünü ve hangi aşamada kaldığını belirlemeyi gerektirir.

Bu rehber, 22 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ile Adalet Bakanlığı ve e-Devlet'in resmî açıklamalarına göre hazırlanmıştır. Her kayıt; suç tarihi, mahkeme kararı, infaz şekli, hak yoksunluğu ve sonraki kararlar bakımından ayrı incelenmelidir.

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı aynı şey değildir

Adli sicil, kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbiri mahkumiyetlerine ilişkin kanunda sayılan bilgilerin tutulduğu merkezî sistemdir. Günlük dilde “sabıka kaydı” denildiğinde çoğunlukla bu bölüm kastedilir. Hapis cezası, adli para cezası ve mahkumiyetle bağlantılı bazı hak yoksunlukları kanundaki koşullarla sisteme kaydedilir.

Arşiv kaydı ise infazın tamamlanması veya kanunda belirtilen başka bir sebep üzerine aktif adli sicilden çıkarılan bilginin, tamamen silinmeden önce tutulduğu aşamadır. Bu nedenle kaydın adli sicilden çıkarılıp arşive alınması ile arşivden tamamen silinmesi aynı işlem değildir.

Örneğin adli para cezası ödenmiş ve infaz tamamlanmışsa kaydın aktif sicilden çıkarılarak arşive alınması gündeme gelir. Ancak arşiv bilgisinin tamamen silinmesi için mahkumiyetin niteliğine göre ayrıca kanuni sürenin dolması gerekebilir. “Cezayı ödedim, bütün kayıt hemen yok olmalı” düşüncesi bu iki aşamayı gözden kaçırır.

Hangi kararlar adli sicile kaydedilir?

5352 sayılı Kanunun 4. maddesi, kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri kapsamında kaydedilecek bilgileri sayar. Hapis cezasına mahkumiyet, koşullu salıverme ve infazın tamamlanması; adli para cezası ve bunun ödenerek infaz edilmesi; seçenek yaptırımlar ile belirli hak ve yetkilerin kullanılmasının yasaklanmasına ilişkin kararlar bu kapsamdadır.

Kararın kesinleşmesi temel koşuldur. Devam eden soruşturma, henüz kesinleşmemiş dava veya beraat kararı sırf bir ceza dosyası bulunduğu için mahkumiyet kaydı oluşturmaz. Ancak güvenlik tedbirleri ve kanunda ayrıca belirtilen kararlar kendi hükümlerine göre sisteme işlenebilir.

Disiplin suçları, sırf askerî suçlar, disiplin veya tazyik hapsi ve idari para cezaları adli sicile kaydedilmez. Trafik idari para cezası ile mahkemece verilen adli para cezası bu nedenle aynı değildir. Bir belgenin üzerinde “para cezası” yazması, hangi kayıt rejimine tabi olduğunu tek başına göstermez; kararı veren makam ve cezanın hukuki niteliği kontrol edilmelidir.

HAGB kararı sabıka kaydında görünür mü?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, olağan adli sicil belgesinde kesinleşmiş mahkumiyet gibi gösterilmek üzere kaydedilmez. 5352 sayılı Kanunun 6. maddesine göre HAGB ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yetkili adli makamlarca istenebilmek üzere bunlara mahsus sistemde tutulur.

Bu sonuç, HAGB kararının hiçbir resmî sistemde bulunmadığı veya denetim sürecinin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Denetim süresindeki yükümlülükler ve yeni suç iddiası, hükmün açıklanması bakımından ayrıca değerlendirilir. Denetim süresi sonunda verilecek düşme kararının kesinleşmesi ve sisteme doğru aktarılması takip edilmelidir.

Önödeme, uzlaştırma, kovuşturmaya yer olmadığı ve beraat kararları da mahkumiyet hükmü değildir. Fakat her kurumun kendi kayıt ve saklama rejimi bulunabilir. Bu nedenle “e-Devlet belgesinde görünmüyor” tespiti ile “hiçbir dosya veya özel kayıt bulunmuyor” sonucu birbirine karıştırılmamalıdır.

Adli sicil kaydı ne zaman arşive alınır?

Adli Sicil Kanununun 9. maddesine göre adli sicildeki bilgiler; cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, mahkumiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme ya da etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması veya genel af halinde adli sicilden silinerek arşiv kaydına alınır.

Buradaki kritik kavram “infazın tamamlanması”dır. Hapis cezasında tahliye tarihi her durumda infazın bittiği tarih olmayabilir; koşullu salıverme ve bihakkın tahliye bilgileri incelenmelidir. Ertelenmiş hapis cezasında denetim süresinin iyi halli geçirilmesi üzerine cezanın infaz edilmiş sayıldığına ilişkin işlem önem taşır. Adli para cezasında ise ödemenin tamamlanması ve infaz biriminin bunu sisteme bildirmesi gerekir.

Mahkeme kararı, ödeme dekontu veya cezaevi çıkış belgesi tek başına merkezi kaydı otomatik olarak güncellemeyebilir. İlgili savcılık ya da infaz biriminin bildirme fişinin sisteme gönderilmesi ve merkezi kaydın güncellenmesi gerekir. Gecikme varsa başvurunun amacı bazen “süre dolduğu için arşivden silme” değil, tamamlanmış infazın sisteme işlenmesini sağlamaktır.

Arşiv kaydı ne zaman tamamen silinir?

Güncel 5352 sayılı Kanunun 12. maddesi üç ana ihtimal öngörür. Anayasanın 76. maddesi veya Türk Ceza Kanunu dışındaki özel kanunlar uyarınca hak yoksunluğuna neden olan mahkumiyetler dışındaki arşiv kayıtları, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle tamamen silinir.

Belirli bir hak yoksunluğuna neden olan mahkumiyetlerde süre daha uzundur. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl; böyle bir karar alınmamışsa otuz yıl geçmesi gerekir. Bu sürelerin başlangıcı kural olarak hüküm tarihi veya e-Devlet başvuru tarihi değil, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihtir.

Örneğin mahkumiyet 2018 yılında kesinleşmiş fakat cezanın infazı 2021 yılında tamamlanmışsa, sıradan bir mahkumiyet bakımından beş yıllık sürenin hesabında 2018'i doğrudan başlangıç kabul etmek hatalı olabilir. Önce arşive alınma koşulunun hangi tarihte gerçekleştiği belirlenmelidir.

Fiilin sonradan kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde ilgili adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir. Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşmişse önceki mahkumiyet kaydı da tamamen silinir. Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerinde infazın tamamlanmasına ilişkin özel hüküm vardır.

Her kayıt için beş yıl yeterli midir?

Hayır. İnternette sıkça tekrarlanan “ceza bittikten beş yıl sonra sabıka silinir” cümlesi eksiktir. Beş yıllık süre, hak yoksunluğuna neden olan özel nitelikteki mahkumiyetler dışındaki arşiv bilgileri içindir. Anayasanın 76. maddesi ve meslek, görev, ruhsat veya izin bakımından sonuç bağlayan özel kanunlar varsa on beş ya da otuz yıllık rejim gündeme gelebilir.

Aynı kişinin birden fazla mahkumiyet kaydı bulunması halinde de her kayıt kendi suç, infaz ve arşiv tarihi üzerinden incelenir. Bir kaydın silinme koşulunun oluşması, diğer bütün kayıtların aynı anda silineceği anlamına gelmez. Sistem çıktısındaki her satırın karar ve infaz bilgileri ayrı karşılaştırılmalıdır.

Eski tarihli internet sayfalarında arşiv kaydının seksen yıl tutulacağına ilişkin önceki düzenlemeler görülebilir. Güncel değerlendirmede değişiklikleri işlenmiş kanun metnindeki beş, on beş ve otuz yıllık süreler esas alınmalıdır. Kaynak tarihi ve dayanak madde kontrol edilmeden eski açıklamaya göre işlem yapılmamalıdır.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi ne sağlar?

Yasaklanmış hakların geri verilmesi, mahkumiyet nedeniyle Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların bağladığı bazı hak yoksunluklarının giderilmesine yönelik mahkeme kararıdır. Bu karar, mahkumiyet hükmünü veya tarihi gerçeği ortadan kaldıran bir beraat kararı değildir. Arşiv kaydının silinme süresini otuz yıldan on beş yıla indiren koşullardan biri olabilir ve özel kanunlardaki hak yoksunlukları bakımından ayrıca önem taşır.

5352 sayılı Kanunun 13/A maddesine göre, kural olarak cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmiş olması, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve mahkemede kişinin hayatını iyi halli sürdürdüğü kanaatinin oluşması gerekir. İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışındaki başka bir hukuki nedenle son verilmişse hükmün kesinleşmesinden itibaren beş yıl ve ayrıca kanunda belirtilen asgari süre hesabı uygulanır.

Talep, hükmü veren mahkemeye veya kişinin yerleşim yerindeki aynı derecedeki mahkemeye yapılabilir. Mahkeme dosya üzerinden ya da savcı ile hükümlüyü dinleyerek karar verebilir. Kararın kesinleşmesi gerekir. Bu başvuru ile Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne yapılan kayıt silme başvurusu farklı işlemlerdir.

e-Devlet üzerinden silme ve düzeltme başvurusu nasıl yapılır?

Adalet Bakanlığı, adli sicil silme ve düzeltme taleplerinin e-Devlet üzerinden alınabildiğini duyurmuştur. e-Devlet'teki “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmeti üzerinden başvuru oluşturulabilir. Başvuru yapmadan önce “Adli Sicil Kaydı Sorgulama” hizmetinden mevcut belgenin alınması, hangi kaydın düzeltilmesi veya silinmesinin istendiğinin somutlaştırılmasına yardımcı olur.

Başvuruda mahkeme adı, esas ve karar numarası, kesinleşme tarihi, cezanın türü ve infazın tamamlandığı tarih mümkün olduğunca doğru yazılmalıdır. Kesinleşme şerhli karar, ödeme veya infaz belgesi, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ve kimlik bilgilerindeki uyuşmazlığı gösteren belgeler ilgili soruna göre eklenebilir.

Talebin yalnız “sabıka kaydım silinsin” şeklinde bırakılması incelemeyi zorlaştırabilir. Kayıt hala aktif sicildeyse infazın tamamlandığına ilişkin eksik bildirimin işlenmesi; arşivdeyse kanuni sürenin dolduğunun tespiti; başkasına ait veya hatalıysa düzeltme şeklinde açık talep kurulmalıdır.

Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre kayıtlar tetkik hakimlerince incelenerek üç hakimden oluşan komisyona sunulur. İşlem talep üzerine, re'sen veya toplu silme yöntemiyle yapılabilir. Başvuru sonucu olumlu görünse dahi yeni belge alınarak kaydın gerçekten güncellenip güncellenmediği kontrol edilmelidir.

Başvuru reddedilirse ne yapılabilir?

Öncelikle ret gerekçesi okunmalıdır. Süre henüz dolmamış olabilir, infazın tamamlandığına ilişkin bildirim eksik kalmış olabilir veya kayıt özel kanundaki hak yoksunluğu kapsamında değerlendirilmiş olabilir. Yanlış başlangıç tarihine dayanılmışsa karar, infaz ve arşiv tarihleri yeniden belgelenmelidir.

Eksik bildirim, kararı veren mahkeme veya infaz savcılığı kaynaklıysa yalnız aynı e-Devlet talebini tekrarlamak yerine eksik işlemin tamamlanması istenmelidir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi gerekiyorsa önce yetkili mahkemeden bu kararın alınması ve kesinleştirilmesi gündeme gelebilir.

Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün kayıt tutma veya silme işlemine karşı başvurulabilecek yargısal yol, işlemin niteliği ve tebliğine göre ayrıca belirlenir. Süre ve görev incelemesi yapılmadan genel bir dilekçe verilmemelidir. Ret cevabı, dayanak belgeler ve güncel kayıt örneği birlikte değerlendirilmelidir.

İşveren arşiv kaydını isteyebilir mi?

Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir ve veriliş amacı dışında kullanılamaz. Arşiv bilgilerine kişinin kendisi veya açık yetkili vekili; soruşturma ya da kovuşturma kapsamında adli makamlar; seçim kurulları ve özel kanunlarda belirtilen kamu kurumları erişebilir. Her özel işverenin sınırsız arşiv araştırması yapma yetkisi yoktur.

Kanunda açıkça öngörülmedikçe kişinin yakınının adli sicil veya arşiv kaydı istenemez ve yakın kaydı kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamaz. On sekiz yaşından küçüklerin kayıtları da yalnız soruşturma ve kovuşturma kapsamında yetkili adli makamlarca istenebilir.

Belge oluşturulurken kullanım amacı ve kurum türü doğru seçilmelidir. e-Devlet'in resmî açıklamasına göre arşiv kayıtlı belge alınmak istendiğinde kurum türünün “Resmî” seçilmesi gerekir. Gereksiz yere arşiv bilgisi içeren belgeyi üçüncü kişilerle paylaşmak kişisel verilerin korunması bakımından da sakıncalı olabilir.

Uygulama örnekleri

Birinci örnek: Adli para cezası tamamen ödenmiş fakat e-Devlet belgesinde mahkumiyet görünmeye devam ediyor. Önce ödemenin infaz dosyasına işlendiği ve infazın tamamlandığına ilişkin bildirimin merkezi sisteme gönderildiği kontrol edilmelidir. Sorun beş yıllık arşiv süresinden önce, aktif kaydın güncellenmemesi olabilir.

İkinci örnek: İnfazı 2020'de tamamlanan ve özel bir hak yoksunluğu doğurmayan mahkumiyet arşivde görünmektedir. Arşive alınma koşulu 2020'de oluşmuşsa beş yıllık süre yönünden silme talebi değerlendirilebilir. Başka kayıt bulunması her satırın ayrı incelenmesine engel değildir.

Üçüncü örnek: Mahkumiyet, özel bir kanun gereğince mesleğe veya göreve kabulde hak yoksunluğu doğurmaktadır. Bu durumda beş yıllık genel süre yeterli olmayabilir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ve on beş yıllık süre; böyle bir karar yoksa otuz yıllık süre gündeme gelir.

Başvuru öncesi kontrol listesi

  • Güncel adli sicil belgesini ve gerekiyorsa arşiv kayıtlı belgeyi alın.
  • Mahkeme adı, esas-karar numarası ve kesinleşme tarihini doğrulayın.
  • Cezanın türünü; idari para cezası, adli para cezası veya hapis cezası ayrımıyla belirleyin.
  • İnfazın hangi tarihte ve hangi işlemle tamamlandığını belgeleyin.
  • Kaydın aktif adli sicilde mi yoksa arşivde mi bulunduğunu tespit edin.
  • Beş yıllık genel süre ile hak yoksunluğu doğuran kayıtlardaki on beş-otuz yıllık süreyi karıştırmayın.
  • Süreyi hüküm tarihinden değil, kanundaki arşive alınma koşulunun oluştuğu tarihten hesaplayın.
  • HAGB kararının ayrı kayıt rejimine tabi olduğunu dikkate alın.
  • Yasaklanmış hakların geri verilmesi gerekiyorsa yetkili mahkemeyi ve koşulları belirleyin.
  • Başvuruda somut kayıt ile istenen düzeltme veya silme işlemini açıkça gösterin.
  • Sonuçtan sonra yeni belge alarak değişikliğin sisteme işlendiğini kontrol edin.

Sonuç

Adli sicil kaydının silinmesi tek aşamalı bir işlem değildir. Önce infazın tamamlanmasıyla aktif kayıt arşive alınır; ardından mahkumiyetin hukuki niteliğine göre arşivden tamamen silinme koşulları değerlendirilir. Beş yıl her kayıt için geçerli değildir; özel hak yoksunluğu doğuran mahkumiyetlerde on beş veya otuz yıllık süreler uygulanabilir.

Doğru başvuru için hükmün kesinleşme ve infaz bilgileri, arşive alınma tarihi, suçun hak yoksunluğu doğurup doğurmadığı ve varsa yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı birlikte incelenmelidir. e-Devlet başvurusu önemli bir kolaylıktır; fakat doğru hukuki sebep ve belgelerle yapılmadığında kayıt sorununun kaynağını tek başına çözmeyebilir.

Resmî kaynaklar ve kontrol tarihi