Savcılığa yapılan şikayet sonunda “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” verilmesi, uygulamada takipsizlik olarak adlandırılır. Kararın verilmesi, şikayetçinin başvurabileceği hiçbir yol kalmadığı anlamına gelmez. Buna karşılık aynı şikayeti farklı makamlara tekrar göndermek de kanuni itirazın yerine geçmez. Öncelik kararın gerekçesini, tebliğ kaydını ve uygulanacak süreyi birlikte incelemektir.

8 Kasım 2026 itibarıyla kontrol edilen Ceza Muhakemesi Kanunu, güncel kararlar bakımından itiraz süresini iki hafta olarak düzenlemektedir. İnternette ve bazı eski resmi bilgilendirme metinlerinde görülebilen “15 gün” ifadesi bu nedenle dikkatle ele alınmalıdır. Bu yazı yeni bir mevzuat değişikliği duyurusu değil; yürürlükteki kurallara göre hak kaybını önlemeye yönelik uygulama rehberidir.

1. Önce hangi kararın verildiğini belirleyin

CMK m.172 uyarınca savcı, soruşturma sonunda kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağı bulunmaması halinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar bir mahkemenin beraat hükmü değildir. Henüz iddianamenin kabulüyle başlayan kovuşturma aşamasına geçilmemiştir. Savcının yeterli şüphe değerlendirmesi ile mahkemenin mahkumiyet için yapacağı değerlendirme aynı ölçüt değildir.

Gerekçenin ne olduğu önemlidir: Delil yetersizliği, şikayet koşulunun bulunmaması, zamanaşımı veya olayın suç oluşturmaması yönündeki değerlendirmeler farklı cevaplar gerektirir. Örneğin soruşturulmamış bir tanığı göstermek, yalnız zamanaşımına dayanan kararın temel hesabını tek başına çürütmez. İtiraz, kararın gerçek dayanağına yönelmelidir.

“Soruşturma yapılmasına yer olmadığı” kararı ise CMK m.158 kapsamında farklı bir karardır. Bu karara da m.173'teki usulle itiraz edilebilir; ancak kararın verilme koşulları ve itiraz edenin sıfatı aynı kabul edilmemelidir. Dosyadaki her evrakın takipsizlik olduğu varsayılmamalı, karar başlığı ve dayanak maddesi okunmalıdır. Aşağıdaki örnek yalnız m.172 uyarınca verilmiş kovuşturmaya yer olmadığı kararına yöneliktir.

2. Kim itiraz edebilir?

CMK m.173, itiraz hakkını suçtan zarar görene tanır. Bir olaydan haberdar olup ihbarda bulunmakla, o suçtan zarar gören olmak her durumda aynı şey değildir. İtiraz eden kişi hangi fiil nedeniyle hangi hakkının veya menfaatinin doğrudan etkilendiğini açıklamalıdır. Bir tüzel kişi adına başvuruluyorsa temsil yetkisi, vekille başvuruluyorsa vekillik ilişkisi ve dosya kaydı kontrol edilmelidir.

Kararın yalnız bir şüpheli veya bir fiil yönünden verilmiş olması mümkündür. Başka şüpheliler için soruşturma sürerken ek takipsizlik kararı verilebilir. İtirazın hangi karar, kişi ve fiil hakkında olduğu açıkça gösterilmelidir. Bütün dosyanın kapandığı düşüncesiyle farklı kararların süreleri birbirine karıştırılmamalıdır.

3. İki haftalık süre ne zaman başlar?

Güncel CMK m.173/1 uyarınca süre, kararın suçtan zarar görene tebliğinden itibaren iki haftadır. Kararın savcılıkça yazıldığı tarih ile tebliğ tarihi farklıdır. Dosyayı telefonla sormak veya bir yakından karar verildiğini öğrenmek, resmi tebliğ kaydının yerine geçirilmemelidir. Vekille takip edilen dosyada vekile yapılan tebligat da dikkate alınmalıdır.

CMK geçici m.6'daki düzenlemeye göre bu süre değişikliği, 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır. Önceki tarihte verilmiş ve sonradan tebliğ edilmiş bir karar varsa eski hüküm ile geçiş kuralı ayrıca incelenir. Sadece başvurunun 2026 yılında yapılacak olması, kararın tarihini önemsiz hale getirmez.

CMK m.39, hafta olarak belirlenen sürenin tebliğin yapıldığı günün son haftadaki isim karşılığı olan günün mesai bitiminde sona ermesini öngörür. Son gün tatilse tatil sonrası kural uygulanır. İki hafta, 15 gün veya on iş günü demek değildir. Elektronik başvuru ve tebligat kullanılıyorsa ilgili kanuni tarih ve işlem tamamlama kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.

Karardaki kanun yolu açıklaması yanlış veya eksikse bunun sonucu somut dosyada değerlendirilir. “Yanlış süre yazılmış, istediğim zaman başvurabilirim” sonucu çıkarılamaz. Tebligatın usulsüz olduğu veya sürenin kusursuz bir engel nedeniyle kaçırıldığı düşünülüyorsa, başvurulabilecek usuli yollar ve bunların kendi süreleri gecikmeden incelenmelidir.

4. İtiraz hangi makama sunulur?

Kanunun belirlediği merci, kararı veren savcının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğidir. Bu ifade, şikayetçinin kendi yerleşim yerindeki herhangi bir hakimliği seçebileceği anlamına gelmez. Özellikle ilçe savcılıklarının bulunduğu dosyalarda ağır ceza yargı çevresi doğrulanmalıdır. Karardaki merci açıklamasıyla kanuni düzenleme birlikte kontrol edilir.

Dilekçede kararın tarihi, soruşturma numarası ve karar numarası açıkça yazılmalıdır. İlgili savcılık üzerinden gönderim yapılacaksa başlık ve yönlendirme buna uygun kurulmalı; evrakın dosyaya ne zaman kaydedildiği belgelenmelidir. Resmi elektronik sistemde dosyayı görüntülemek veya bir taslak oluşturmak, itirazın tamamlandığını göstermez. Alındı ve gönderim kaydı saklanmalıdır.

İdari şikayet, disiplin başvurusu veya genel iletişim kanallarına gönderilen dilekçe, sulh ceza hakimliğine yapılması gereken itirazla aynı işlem değildir. Kullanılan kanalın başvuruyu doğru dosyaya ulaştırdığı doğrulanmadan süreye uyulduğu varsayılmamalıdır. Son gün yanlış merci tartışmasıyla karşılaşmamak için başvurunun önceden hazırlanması önemlidir.

5. Etkili itiraz somut olay ve delil gösterir

CMK m.173/2, kamu davası açılmasını gerektirebilecek olaylar ve delillerin itiraz dilekçesinde belirtilmesini ister. “Karar hukuka aykırıdır, cezalandırılmasını istiyorum” ifadesi tek başına incelemeyi yönlendirmez. Önce savcının hangi sonuca hangi gerekçeyle ulaştığı kısa ve doğru biçimde aktarılmalı, ardından bu sonucun neden eksik veya hatalı olduğu gösterilmelidir.

Örneğin dosyada adı ve olayla bağlantısı belirtilmiş bir tanık dinlenmemişse, tanığın neyi bilebileceği açıklanır. Kamera kaydı isteniyorsa yer, zaman aralığı ve kaydın hangi olguyu ortaya koyabileceği somutlaştırılır. Banka hareketi veya teknik kayıt isteniyorsa işlem ve olay arasındaki bağ gösterilir. Var olmayan delil üretmek veya bütün kurumlara sınırsız araştırma yaptırmak yerine, sonuca etkili olabilecek belirli işlem talep edilir.

UYAP'ta yayımlanan karar örneklerinde, somut delil kaynakları araştırılmadan verilen takipsizliklere ilişkin eksik soruşturma değerlendirmeleri bulunmaktadır. Bunlar her soruşturmada aynı işlemlerin zorunlu olduğu anlamına gelmez. Esas olan, eldeki olayda kararın dayandığı sonuca etki edebilecek araştırmanın yapılmış olup olmadığıdır. Eski bir kararda yer alan 15 günlük süre alıntısı da bugünkü süreye dayanak yapılmamalıdır.

6. Dijital delilleri nasıl sunmalı?

Mesaj veya sosyal medya içeriğiyle ilgili olaylarda yalnız kırpılmış ekran görüntüsü sunmak, kişi ve içerik bağlantısının incelenmesini güçleştirebilir. Hukuka uygun biçimde erişilen içeriğin tarihi, hesabı, bağlantısı, konuşmanın bağlamı ve mevcut orijinal kayıtları korunmalıdır. Dilekçede bunların hangi iddiayı desteklediği açıklanmalı; görüntüde yer alan bir hesap adı kesin fail tespiti gibi sunulmamalıdır.

Delil elde etmek amacıyla başkasının hesabına izinsiz girmek veya hukuka aykırı erişim yöntemleri kullanmak önerilemez. Üçüncü kişilerin özel bilgileri de yalnız gerekli kapsamda paylaşılmalıdır. Kaydın silinme ihtimali varsa ilgili delilin korunması ve resmi yollarla temini için talebin neden acil olduğu somutlaştırılabilir. İtiraz dilekçesi, araştırmayı yönlendirecek bilgiyi içermeli; kişisel veriler gereksiz biçimde yaygınlaştırılmamalıdır.

7. Hakimlik ne karar verebilir?

Sulh ceza hakimliği karar verebilmek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse, araştırılması gereken hususları belirterek ilgili başsavcılıktan talepte bulunabilir. Kamu davası açılması için yeterli neden yoksa itirazı gerekçeli olarak reddeder. Kanun bu halde itiraz edenin giderlere mahkum edilmesini de öngörür. Dolayısıyla itirazın hiçbir mali sonucu olamayacağı söylenmemelidir.

İtirazın yerinde bulunması, şüphelinin suçluluğunun kesinleştiği veya tazminata hükmedildiği anlamına gelmez. Savcı, hakimliğin kararının gereğine göre işlem yapar; kamu davası açıldığında esas incelemesi ilgili mahkemede yürütülür. Soruşturma ile yargılama aşamalarındaki haklar ve delil değerlendirmeleri korunur. Dilekçede doğrudan mahkumiyet değil, kararın kaldırılması ve dosyanın hukuken gerektirdiği işlemler istenmelidir.

İtirazın reddinden sonra aynı fiil hakkında sürekli aynı şikayeti tekrarlamak olağan bir kanun yolu değildir. CMK m.172/2 ve 173/6 kapsamında yeni delil ve karar koşulları ayrıca değerlendirilir. Başka istisnai başvuru yolları bulunup bulunmadığı da kendi koşullarına bağlıdır; bunlar sıradan bir yeniden itiraz gibi sunulmamalıdır. Ceza dosyasındaki sonuç ile özel hukuk taleplerinin süreleri de birbirinden ayrıdır.

Uygulama değerlendirmesi ve kontrol listesi

İtiraz hazırlığında üç belge birlikte okunmalıdır: İlk şikayet, soruşturmada toplanan kayıtlar ve gerekçeli karar. Şikayette istenen bir araştırmanın sonradan yapılmış olması mümkündür. Bu durumda “hiç araştırılmadı” demek yerine araştırmanın neden yetersiz kaldığı belirtilmelidir. Delilin dosyada bulunduğu fakat değerlendirilmediği iddiasıyla delilin hiç toplanmadığı iddiası farklıdır.

  • Kararın m.172 uyarınca takipsizlik olup olmadığını doğrulayın.
  • İtiraz hakkını doğuran zarar gören sıfatını açıklayın.
  • Karar tarihiyle tebliğ tarihini ayrı kaydedin; geçiş kuralını kontrol edin.
  • Yetkili sulh ceza hakimliğini ve gönderim kanalını doğrulayın.
  • Gerekçeye karşı somut olay, delil ve eksik araştırma bağlantısı kurun.
  • Her ekin neyi gösterdiğini belirtin; gereksiz özel verileri paylaşmayın.
  • Başvurunun süresinde kayda alındığını belgeleyin.

Sonuç

Takipsizliğe itirazın gücü, uzun bir suçlama metninden değil, kararın gerekçesine doğrudan cevap veren somut incelemeden gelir. Sürenin ve merciin doğru belirlenmesi ilk koşuldur. Eksik delil toplama ile mevcut delilin yanlış değerlendirilmesi açıkça ayrılmalı; talep, soruşturmanın gerektirdiği işlemle sınırlandırılmalıdır.

Resmi kaynaklar — kontrol: 8 Kasım 2026

Örneğin kullanımı ve usul kontrolleri

Bu örnek, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilmiş CMK m.172 kapsamındaki bir karara suçtan zarar görenin süresinde itirazı içindir. Merci, tebliğ tarihi, iki haftalık süre ve başvuranın sıfatı kontrol edilmelidir. Bu bir hukuk davası dilekçesi değildir; hukuk davası açılış harcı ve dava şartı arabuluculuk aranmaz. CMK m.173/3'teki ret halinde gider yükümlülüğü saklıdır. Uzlaştırma kapsamındaki bir suçun kendi usulü ayrı meseledir. Örnek süreyi kaçırma, usulsüz tebligat veya farklı karar türleri için doğrudan kullanılamaz.

Somut dosya görülmeden bütün araştırmaların yapılması gerektiği ileri sürülmemelidir. Yalnız gerçekten mevcut deliller ve kararın sonucuna etkili olabilecek eksiklikler yazılmalıdır. Metin somut olaya uyarlanmadan sunulmamalıdır; sonuç garantisi veya kişiye özel hukuki danışmanlık değildir.

Örnek: Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz

[KANUNEN YETKİLİ YER] SULH CEZA HAKİMLİĞİNE

Gönderilmek üzere [KARARI VEREN YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

SORUŞTURMA / KARAR NO: [DOSYA VE KARAR NUMARALARI]

İTİRAZ EDEN: [AD SOYAD / KİMLİK BİLGİSİ / ADRES]

ŞÜPHELİ: [DOSYADAKİ KİŞİ BİLGİSİ; BİLİNMİYORSA BU DURUM]

KONU: [TARİH] tarihli kovuşturmaya yer olmadığı kararına CMK m.173 uyarınca itirazımdır.

Açıklamalar

Karar tarafıma [GEÇERLİ TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir. Suçtan zarar gören sıfatımla yasal süre içinde itiraz ediyorum. İtirazım [FİİL VE ŞÜPHELİ YÖNÜNDEN KAPSAM] hakkındadır.

Kararda [GERÇEK GEREKÇEYİ KISACA AKTARIN] değerlendirmesi yapılmıştır. Oysa [DOSYADA MEVCUT DELİL VEYA SOMUT ARAŞTIRMA EKSİKLİĞİ] sonucuna etkili niteliktedir. Bu hususun olayla bağlantısı [BELGELİ VE SOMUT AÇIKLAMA]dır.

[TOPLANMASI İSTENEN BELİRLİ DELİL], [HANGİ OLGUNUN AÇIKLIĞA KAVUŞTURULMASI İÇİN] araştırılmalıdır.

Hukuki nedenler ve deliller

HUKUKİ NEDENLER: CMK m.160, 170, 172–173 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Soruşturma dosyası, [DOSYADA MEVCUT BELGELER], [SOMUTLAŞTIRILAN DİĞER DELİL KAYNAKLARI].

Sonuç ve talep

İtirazımın kabulüyle kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılmasını; karar verilmesi için gerekli görülürse belirtilen somut hususlarda soruşturmanın genişletilmesini ve dosyanın kararın gereğine uygun işlem yapılmak üzere ilgili başsavcılığa gönderilmesini talep ederim.

EKLER: [KARAR], [TEBLİĞ KAYDI], [İTİRAZI DESTEKLEYEN GERÇEK BELGELER], [VARSA TEMSİL BELGESİ].

[TARİH] — [AD SOYAD / İMZA]